[Tìm hiểu] Niềng răng bị lệch mặt - Nguyên nhân và cách khắc phục

Niềng răng có bị lệch mặt không?

Thông thường, niềng răng đúng chỉ định và được kiểm soát tốt thường không phải là nguyên nhân trực tiếp khiến cấu trúc xương mặt bị lệch. Tình trạng này có thể liên quan đến bất cân xứng đã có từ trước, sai lệch răng - khớp cắn, thói quen nhai một bên, sự thay đổi của cơ - mô mềm hoặc bất cân xứng xương hàm.

Mục tiêu của chỉnh nha là sắp xếp răng về vị trí phù hợp, cải thiện tương quan khớp cắn và trong một số trường hợp có thể hỗ trợ khuôn mặt trở nên đỡ lệch và hài hòa hơn. Do đó, khi nhận thấy khuôn mặt có vẻ lệch hơn trong quá trình niềng, không nên vội kết luận rằng niềng răng bị lệch mặt.

[cta-braces-tea]

5 nguyên nhân niềng răng bị lệch mặt

Để có hướng xử lý phù hợp, trước tiên cần xác định sự mất cân đối xuất phát từ răng, khớp cắn, chức năng, cơ - mô mềm hay cấu trúc xương hàm. 

1. Tình trạng lệch mặt đã có từ trước khi niềng

Khuôn mặt tự nhiên của mỗi người thường không đối xứng tuyệt đối. Hai bên có thể có những khác biệt nhất định về xương, cơ và mô mềm.

Một số người đã có sẵn các biểu hiện như cằm lệch, cấu trúc xương hàm bất cân xứng, hai bên góc hàm không cân đối hoặc kích thước hai bên khuôn mặt khác nhau nhưng mức độ nhẹ nên trước đây không chú ý.

Khi bắt đầu niềng và thường xuyên quan sát sự thay đổi của răng, nụ cười và khuôn mặt, người niềng có thể nhận thấy rõ hơn tình trạng bất cân xứng vốn đã tồn tại và cho rằng niềng răng làm mặt bị lệch.

Vì vậy, việc chụp hình khuôn mặt và đánh giá tình trạng trước chỉnh nha rất quan trọng. Đây là cơ sở để Bác sĩ so sánh những thay đổi trong quá trình điều trị.

2. Lệch liên quan đến răng và khớp cắn

Một số trường hợp cảm thấy lệch mặt xuất phát từ việc răng và khớp cắn hai bên không cân xứng, ví dụ: 

• Đường giữa răng hàm trên bị lệch

• Khớp cắn hai bên không đều

• Vị trí răng hai bên không cân đối.

• Mất răng một bên.

Nếu tình trạng lệch mặt chủ yếu xuất phát từ việc bất cân đối răng và khớp cắn, Bác sĩ có thể điều chỉnh vị trí răng và khớp cắn trong quá trình niềng để hỗ trợ cải thiện sự cân đối của khuôn mặt khi quá trình niềng kết thúc.

3. Thói quen nhai một bên kéo dài

Thói quen ăn nhai chủ yếu ở một bên trong thời gian dài có thể là một trong những yếu tố góp phần gây hoặc làm biểu hiện bất cân xứng khuôn mặt trở nên rõ hơn.

Khi một bên hàm thường xuyên đảm nhận chức năng ăn nhai nhiều hơn, hoạt động của hệ thống cơ nhai giữa hai bên có thể không đồng đều. Theo thời gian, sự khác biệt về hoạt động và kích thước cơ có thể góp phần làm hai bên khuôn mặt trông kém cân đối.

Ở trẻ em và người đang trong giai đoạn tăng trưởng, những bất thường chức năng kéo dài cần được chú ý vì có thể đi kèm với sự phát triển không cân xứng của hệ thống sọ mặt.

4. Khớp cắn thay đổi trong từng giai đoạn niềng răng

Trong quá trình chỉnh nha, các răng sẽ dịch chuyển từng bước theo kế hoạch chứ không đồng thời đạt được vị trí cân bằng cùng lúc.

Ở từng thời điểm, Bác sĩ có thể đang thực hiện các giai đoạn như sắp đều răng, điều chỉnh trục răng, đóng khoảng, điều chỉnh đường giữa hoặc hoàn thiện khớp cắn.

Do đó, có những giai đoạn người niềng cảm thấy hai bên cắn không giống nhau hoặc vị trí tiếp xúc của các răng thay đổi không đều. Điều này có thể tạo cảm giác hàm hoặc khuôn mặt mất cân đối.

Đây có thể chỉ là một giai đoạn trung gian của quá trình chỉnh nha, vì vậy không nên chỉ dựa vào cảm giác hoặc hình ảnh khuôn mặt tại một thời điểm để kết luận niềng răng đã làm lệch mặt.

Nếu tình trạng bất cân xứng xuất hiện rõ hoặc kéo dài, người niềng nên trao đổi với Bác sĩ để được kiểm tra.

5. Sụt cân và thay đổi mô mềm trong quá trình niềng

Một số người có thể ăn uống khó khăn hơn trong thời gian đầu mới gắn mắc cài hoặc sau các lần điều chỉnh lực, từ đó dẫn đến giảm cân. Khi cân nặng và lượng mô mỡ vùng má thay đổi, các đường nét của khuôn mặt, góc hàm hoặc xương gò má có thể trở nên rõ hơn. Nếu khuôn mặt vốn đã có sự bất cân xứng hai bên thì có thể khiến tình trạng này dễ nhận thấy hơn bằng mắt thường và tạo cảm giác mặt bị lệch khi niềng. 

Trong trường hợp này, không nên kết luận rằng mắc cài hoặc lực chỉnh nha trực tiếp làm khuôn mặt bị lệch.

4 cách khắc phục niềng răng bị lệch mặt

Nếu nhận thấy khuôn mặt có dấu hiệu mất cân đối trong quá trình niềng, người niềng không nên tự xác định nguyên nhân chỉ thông qua việc soi gương hoặc hình ảnh chụp.

Điều quan trọng là cần thăm khám để Bác sĩ xác định tình trạng lệch liên quan đến răng - khớp cắn, chức năng, cơ - mô mềm hay cấu trúc xương, từ đó có hướng xử lý phù hợp.

1. Điều chỉnh kế hoạch niềng răng nếu cần

Nếu tình trạng mất cân đối liên quan đến vị trí răng hoặc khớp cắn, Bác sĩ có thể điều chỉnh kế hoạch chỉnh nha để kiểm soát răng và khớp cắn phù hợp hơn.

Tùy từng trường hợp, Bác sĩ có thể sử dụng dây cung, thun liên hàm, minivis hoặc các khí cụ hỗ trợ khác. Việc điều chỉnh cần dựa trên tình trạng thực tế, không phải trường hợp mặt lệch nào cũng cần tăng hoặc thay đổi lực kéo.

2. Điều chỉnh thói quen nhai một bên

Nếu thường xuyên nhai một bên, người niềng nên trao đổi với Bác sĩ để xác định nguyên nhân.

Trường hợp nhai một bên do thói quen, người niềng nên tập ăn nhai vận động hàm cân bằng hai bên. Nếu nhai lệch xuất phát từ việc đau răng, mất răng hoặc khớp cắn hai bên không đều,người niềng nên trao đổi với Bác sĩ để xác định nguyên nhân và có hướng xử lý giúp chức năng ăn nhai cân bằng hơn.

3. Duy trì chế độ ăn uống và cân nặng ổn định

Nếu khuôn mặt trông mất cân đối rõ hơn do sụt cân trong quá trình niềng, người niềng nên duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ và hạn chế giảm cân quá mức.

Khi cân nặng và thể tích mô mềm vùng mặt ổn định, Bác sĩ sẽ dễ đánh giá chính xác hơn mức độ bất cân xứng thực tế của khuôn mặt.

4. Cân nhắc can thiệp phẫu thuật 

Nếu khuôn mặt lệch chủ yếu do bất cân xứng xương hàm, đặc biệt ở người trưởng thành và mức độ lệch nhiều, niềng răng đơn thuần có thể không khắc phục hoàn toàn, người niềng nên tham khảo và cân nhắc kết hợp phương án phẫu thuật để đạt được mức độ cải thiện tối đa.

Lưu ý để tránh niềng răng bị lệch mặt

Để quá trình chỉnh nha diễn ra thuận lợi và hạn chế những thay đổi không mong muốn về khớp cắn, người niềng cần tuân thủ kế hoạch điều trị, tái khám đúng lịch và thông báo cho Bác sĩ khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường. 

1. Thăm khám và lập kế hoạch chỉnh nha kỹ lưỡng

Trước khi niềng răng, người niềng nên lựa chọn địa chỉ niềng răng uy tín để được thăm khám, chụp phim và đánh giá đầy đủ tình trạng răng, khớp cắn, xương hàm và khuôn mặt.

Việc đánh giá ngay từ đầu giúp Bác sĩ phát hiện những tình trạng như lệch đường giữa, khớp cắn chéo, hàm dưới lệch, bất cân xứng khuôn mặt hoặc bất cân xứng xương hàm nếu có. Từ đó, có thể tư vấn phương án điều trị phù hợp và giải thích rõ những vấn đề chỉnh nha có thể hoặc không thể cải thiện.

Tại Up Dental, Khách hàng được Bác sĩ xây dựng phác đồ chỉnh nha dựa trên tình trạng răng, khớp cắn, xương hàm và đặc điểm khuôn mặt của từng trường hợp.

Tham khảo giá niềng răng:

[cta-phuong-phap]

Nha khoa áp dụng chính sách niềng răng trả góp để hỗ trợ Khách hàng.

2. Sử dụng thun và khí cụ chỉnh nha đúng hướng dẫn

Trong quá trình niềng, người niềng không nên tự ý thay đổi cách sử dụng thun liên hàm hoặc các khí cụ chỉnh nha mà chưa có hướng dẫn của Bác sĩ.

Đặc biệt, thun liên hàm tạo lực tác động lên răng và hỗ trợ điều chỉnh tương quan khớp cắn. Vì vậy, cần đeo đúng vị trí, đúng thời gian và đúng hướng dẫn để đảm bảo quá trình điều trị diễn ra theo kế hoạch.

3. Hạn chế các thói quen xấu

Thường xuyên ăn nhai chủ yếu ở một bên có thể khiến hoạt động của cơ nhai hai bên không đồng đều và góp phần làm biểu hiện bất cân xứng khuôn mặt rõ hơn. Người niềng nên duy trì ăn nhai cân bằng hai bên. Nếu thường xuyên phải nhai một bên do đau răng, mất răng, cắn vướng hoặc cảm thấy một bên không thể ăn nhai bình thường, nên thông báo cho Bác sĩ để kiểm tra nguyên nhân thay vì cố gắng tự điều chỉnh.

4. Tái khám đúng lịch trong suốt quá trình niềng

Tái khám định kỳ giúp Bác sĩ theo dõi sự dịch chuyển của răng, đường giữa và tương quan khớp cắn qua từng giai đoạn.

Trong quá trình chỉnh nha, khớp cắn có thể có những thay đổi tạm thời khi răng đang dịch chuyển. Bác sĩ sẽ theo dõi để xác định những thay đổi này có nằm trong kế hoạch điều trị hay cần điều chỉnh.

Vì vậy, người niềng nên tái khám đúng lịch và tuân thủ hướng dẫn của Bác sĩ trong suốt quá trình điều trị.

5. Theo dõi những thay đổi bất thường của khớp cắn và khuôn mặt

Người niềng có thể quan sát những thay đổi của khuôn mặt trong quá trình điều trị nhưng không nên quá lo lắng trước những thay đổi nhỏ ở từng giai đoạn.

Tuy nhiên, nếu nhận thấy khuôn mặt lệch rõ hơn, hàm dưới có xu hướng lệch sang một bên khi cắn, hai bên ăn nhai khác biệt nhiều hoặc khớp cắn thay đổi bất thường, nên thông báo cho Bác sĩ để được kiểm tra.

[cta-tu-van]

>>Xem thêm: Niềng răng mắc cài kim loại giá bao nhiêu [09/2026] tại Up Dental

[lien-he]