Cấu trúc răng, hàm - Khám phá 3 chức năng chính của răng

Cấu tạo hàm răng người

Trên thực tế một hàm răng người trưởng thành có tổng cộng 32 cái răng, chia đều cho hai hàm (hàm trên 16 và hàm dưới 16). Các răng được chia thành 4 nhóm chính: Nhóm răng cửa, nhóm răng nanh, nhóm răng tiền hàm (răng hàm nhỏ) và nhóm răng hàm lớn.

• Răng cửa gồm răng số 1 và số 2

• Răng nanh là răng số 3

• Răng hàm nhỏ gồm số 4 và số 5

• Răng hàm lớn gồm răng số 6, số 7 và số 8

Ở người trưởng thành, số lượng răng vĩnh viễn nhiều hơn răng sữa khi còn nhỏ. Thông thường, răng sữa có tổng cộng 20 chiếc, bắt đầu mọc từ khoảng 8 tháng tuổi và hoàn thiện khi trẻ được 2 - 2,5 tuổi. Sau đó, răng sữa sẽ lần lượt được thay thế bằng răng vĩnh viễn trong quá trình phát triển.

Các răng sữa đảm nhiệm chức năng ăn nhai tạm thời cho trẻ cho đến khoảng 6 - 7 tuổi, thời điểm bắt đầu quá trình thay răng sữa và mọc răng vĩnh viễn. Quá trình thay răng vĩnh viễn thường diễn ra từ 7 - 8 tuổi và hoàn tất khi trẻ khoảng 12 - 13 tuổi.

Riêng 4 chiếc răng khôn (còn gọi là răng hàm thứ ba hoặc răng cối số 3) thường mọc muộn, trong độ tuổi 17 - 25 tuổi (tùy cơ địa mỗi người). Do là những chiếc răng mọc cuối cùng, răng khôn thường không đủ chỗ trên cung hàm, dễ dẫn đến tình trạng mọc lệch, mọc ngầm hoặc đâm ngang các răng kế cận, gây đau nhức, khó chịu và ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng.

[cta-braces-tea]

Chức năng của răng

Về cơ bản, hàm răng người có ba chức năng chính: Ăn nhai, phát âm và chức năng thẩm mỹ.

1. Chức năng ăn nhai

Răng là bộ phận tham gia đầu tiên vào quá trình tiêu hóa thức ăn. Nhiệm vụ chính của răng là cắt, xé và nghiền nhỏ thức ăn, giúp thức ăn dễ dàng được tiêu hóa khi đi vào dạ dày và ruột non, từ đó giảm tải cho hệ tiêu hóa.

Chức năng cụ thể của từng nhóm răng:

• Răng cửa: Dùng để cắn và cắt thức ăn

• Răng nanh: Có nhiệm vụ xé thức ăn

• Răng hàm nhỏ và răng hàm lớn: Đảm nhận vai trò nghiền nát thức ăn trước khi nuốt

Tuy nhiên với chiếc răng hàm thứ 3 tức răng khôn gần như ít có khả năng ăn nhai. Trong trường hợp nếu răng khôn mọc thẳng, không gây chen chúc hay ảnh hưởng đến răng bên cạnh, có thể giữ lại. Tuy nhiên, trong đa số trường hợp răng khôn mọc lệch, mọc ngầm hoặc gây biến chứng, Bác sĩ chỉnh nha thường khuyên nên nhổ bỏ. Việc mất răng khôn không ảnh hưởng đến khả năng ăn nhai tổng thể.

2. Chức năng phát âm

Răng cùng với lưỡi và hàm tham gia vào khả năng phát âm của một người. Nếu răng đều và đầy đủ góp phần giúp cho quá trình phát âm tròn vành rõ chữ hơn. Tuy nhiên với những trường hợp răng sữa mất sớm sẽ làm trẻ nói ngọng và phát âm không chính xác.

Người lớn mất răng cửa sẽ khó nói đúng giọng, không thể phát âm chuẩn được, đặc biệt là khi học ngoại ngữ, các âm "sờ" hay "th", "ch", “v”... các âm này đòi hỏi phải đặt lưỡi tựa vào phía sau răng cửa trên, hoặc tựa môi và răng để phát âm thành tiếng.

Nếu mất răng sẽ tạo khoảng trống sẽ không phát âm được hoặc phát âm sẽ lơ lớ, hoặc ngọng. Những trường hợp răng lệch lạc hay thưa cũng vậy, khi ấy luồng hơi từ trong miệng đẩy ra ngoài sẽ không đều và tạo thành tiếng phát ra không chuẩn.

Một số ví dụ về từ tiếng Việt và tiếng Anh cần sự tham gia nhiều của răng như:

Âm cần sự kết hợp lưỡi và răng:

• Các từ bắt âm “th”: “thanh thoát, thỉnh thoảng, thông thường…”

• Hoặc những từ tiếng Anh: “that, this, though…”

Âm cần sự kết hợp môi và răng:

Ví dụ các âm: “v, f, ph…”

• Một số từ tiếng Việt: Vui vẻ, va vấp, phong phú, phung phí, phơi phới...

• Một số từ trong tiếng Anh chữ volunteer, vaccine, vacation, food, film, fat, ...

3. Chức năng thẩm mỹ

Một hàm răng đẹp, đều và khỏe mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên vẻ hài hòa cho khuôn mặt, giúp cân đối khuôn miệng và mang lại nụ cười rạng rỡ, tự tin. Ngược lại, các tình trạng như răng hô, móm, răng thưa, răng lệch lạc hay sai khớp cắn có thể làm mất cân đối khuôn mặt, ảnh hưởng đến đường nét tổng thể và khiến nụ cười kém duyên. Điều này không chỉ tác động đến thẩm mỹ mà còn khiến nhiều người thiếu tự tin trong giao tiếp hằng ngày.

Cấu trúc răng của người trưởng thành

Một chiếc răng của người trưởng thành sẽ có hai phận chính là: Thân răng và Chân răng.

Thân răng ở bên trên, tham gia ăn nhai trực tiếp và là bộ phận mà ta có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Thân răng sẽ có 3 mặt gồm: Mặt nhai đối với răng hàm hoặc cạnh cắn đối với răng cửa, mặt ngoài đối với răng cửa trước, phần tiếp xúc má đối với răng hàm; mặt trong
tiếp xúc với lưỡi.

 Mô tả thân răng (bộ phận nhìn thấy bằng mắt thường) của các loại răng

Thân răng được cấu tạo chủ yếu từ men răng, ngà răng và tủy răng. Mỗi thành phần đảm nhiệm một chức năng riêng biệt nhưng có mối liên hệ chặt chẽ, đóng vai trò quyết định đến độ bền chắc, khả năng bảo vệ và sức khỏe tổng thể của răng miệng.

Chân răng là phần răng nằm sâu trong xương ổ răng của xương hàm, đóng vai trò neo giữ răng vững chắc trên cung hàm. Mỗi chân răng đều chứa buồng tủy, nơi có hệ thống mạch máu và dây thần kinh đi qua, đảm nhiệm chức năng nuôi dưỡng và dẫn truyền cảm giác cho răng.

Chân răng sẽ có 3 kiểu: Răng có 1 chân, 2 chân hoặc 3 chân. Răng có 1 chân thường là các răng cửa trước, còn răng có 2 chân, 3 chân là răng hàm.

• Các răng cửa và răng nanh có một chân răng.
• Các răng tiền hàm có 1 hoặc 2 chân răng.
• Các răng hàm lớn có thể có từ 2 đến 3 chân răng hoặc nhiều hơn.

Chân răng phía ngoài được bao phủ bởi một lớp cementum và được giữ bởi các dây chằng nha chu:

• Cementum: Là lớp phủ mỏng canxi bao bọc lấy các chân răng. Nó bao phủ toàn bộ ngà răng ở vùng chân răng, không có dây thần kinh chi phối và là nơi bám dính của hệ thống dây chằng nha chu.
• Các dây chằng nha chu: Là nơi bám dính giữa chân răng và xương ổ răng trong xương hàm. Bộ phận này của chân răng được chi phối và nuôi dưỡng bởi hệ thống mạch máu, thần kinh. Các dây chằng nha chu có ảnh hưởng đến sự dịch chuyển của răng trên xương hàm.

Ngoài ra còn có cổ răng là phần tiếp giáp với nướu, phân cách giữa thân răng và chân răng.

Phân biệt răng cấm và răng khôn

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa răng cấm và răng khôn, dẫn đến tâm lý e ngại không dám can thiệp y tế ngay cả khi đau nhức. Thực tế, đây là hai nhóm răng có vai trò hoàn toàn khác biệt:

• Răng cấm (răng số 6 & 7): Là những "trụ cột" chính đảm nhận chức năng nghiền nát thức ăn và định hình khớp cắn. Đây là nhóm răng cần được bảo tồn tối đa.

• Răng khôn (răng số 8): Là răng hàm số 3 hoặc răng cối 3. Răng khôn mọc sau nhất và nằm ở vị trí cuối cùng (răng số 8) trên cung hàm. Răng khôn có ít vai trò đối với việc ăn nhai. Trong những trường hợp có dấu hiệu mọc răng khôn và làm tổn hại đến các răng khác gây đau nhức thì có thể nhổ răng khôn để đảm bảo sức khỏe và an toàn cho các răng còn lại.

Tại sao phải có kiến thức về cấu tạo răng, hàm

Việc tìm hiểu cấu tạo răng người giúp cho bạn hiểu và nắm rõ cấu tạo của răng, ý thức về vai trò quan trọng của răng, cẩn thận và kỹ lưỡng hơn trong việc chăm sóc và vệ sinh răng miệng, hạn chế những thói quen không tốt cho chính mình và người thân như ăn đồ nóng, đồ lạnh thường xuyên, mút tay, đẩy lưỡi…

Đồng thời một vai trò quan trọng hơn nữa cho việc tìm hiểu kiến thức về cấu trúc hàm răng giúp cho bạn sớm phát hiện và can thiệp để bảo vệ răng miệng, cải thiện chức năng ăn nhai và thẩm mỹ của răng.

Một vài ví dụ cụ thể như sau: Nếu phát hiện tình trạng răng sâu có thể do thói quen vệ sinh răng miệng không đúng cách hoặc do cấu trúc các răng trên hàm không đều, lệch lạc, quá thưa hoặc quá chen chúc… làm cho các thức ăn thừa bám trên răng khó vệ sinh sạch dẫn đến sâu răng, viêm nha chu hoặc viêm tủy răng, sứt mẻ men răng không thể phục hồi…

Để biết tình trạng, cấu trúc, hình dạng và các vấn đề về răng miệng trên cung hàm, bạn cần đến những Nha khoa Chuyên sâu uy tín để thăm khám định kỳ, chụp phim X-quang và nghe tư vấn cụ thể từ Bác sĩ chuyên môn.

Minh Cảnh - một khách hàng đang niềng răng tại Nha khoa Chuyên sâu Up Dental chia sẻ: “Lúc trước mình bị dư 1 răng giữa 2 răng cửa (có tận 3 răng cửa), từ đó làm cả hàm trên bị lệch lạc, rồi lệch luôn cả khớp cắn…”. Sâu thời gian chụp hình X-quang, bác sĩ thăm khám cấu trúc răng, hàm. Bác sĩ khuyên Minh Cảnh cần phải niềng răng để giúp cải thiện tình trạng răng, tăng cường tính thẩm mỹ và chức năng. Sau vài tháng đeo niềng răng, Minh Cảnh tự thấy: “Tình hình là khoe 2 cái răng cửa sắp chạm vào nhau”.

[lien-he]